Dik Çeyninin Azərbaycana səfəri başlayır

Amerikanın vitse-prezidenti Dik Çeyni sentyabrın 2-də Azərbaycana yola düşüb. O, Bakıda prezident İlham Əliyev və digər hakimiyyət təmsilçiləri ilə görüşəcək.
Ağ Ev bildirir ki, səfərin məqsədi regiondakı proseslərə və Amerika-Azərbaycan münasibətlərinə nəzər salmaqdır. Yüksəkrütbəli Amerika rəsmisinin Azərbaycan lideri ilə danışıqları zamanı ölkədəki islahatlar, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli zərurəti və enerji məsələləri də diqqət mərkəzində olacaq.
Vitse-prezident Azərbaycandan sonra Gürcüstana gedəcək. Amerika prezidenti Corc Buşun tapşırığına əsasən, Dik Çeyni bu səfər zamanı habelə Ukrayna və İtaliyada da olmalıdır.
Vitse-prezidentin səfəri ərəfəsində Amerika dövlət katibinin müavini Daniel Frid "The Financial Times" qəzetinə müsahibəsində bildirib ki, indi Birləşmiş Ştatların qarşısında duran iki əsas məsələ Gürcüstanı dəstəkləmək, və Rusiyaya yeni təsir zonası yaratmağa imkan verməməkdir. O bildirib ki, vitse-prezident Çeyninin regiona səfəri bu baxımdan böyük əhəmiyyətə malikdir. Belə ki, Cənab Çeyni daha böyük təhlükə altında olan üç ölkəyə - Gürcüstan, Azərbaycan və Ukraynaya baş çəkəcək. Amerika indiki dəyişkən situasiyada Moskvaya qarşı tədbirlər görməyə tələsməyəcək.
"Biz bu tədbirləri götür-qoy etməli, müttəfiqlərimizlə məsləhətləşməliyik", - deyib Daniel Frid.
Vaşinqtonda yerləşən Beynəlxalq və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Bülənt Əlirza diqqəti vitse-prezident Çeyninin səfər marşrutuna yönəldir. O bildirir ki, indi Azərbaycan çətin seçim qarşısındadır:
"Vitse-prezident Çeyni həm Tbilisidə, həm də Bakıda olacaq. Məlumdur ki, Tbilisdə prezident Saakaşviliyə dəstək verəcək. Bakıda isə prezident Əliyevə deyəcək ki, baxın, görün ruslar nələrə əl atırlar, neft və qaz kəmərləri da daxil olmaqla şərq koridoruna təhdidlər yaradırlar, biz sizin bizim yanımızda olmağınızı istəyirik. Bunları mütləq deyəcək. Amma Azərbaycan buna necə cavab verə bilər? Necə də olsa, şimalda Rusiya kimi bir güclü qonşusu var o qonşu da son hadisələrin timsalında regionda öz gücünü göstərib. Beləliklə, Azərbaycan 1-2 həftə əvvələ baxanda, indi çox çətin vəziyyətdədir".
Hadson Araşdırmalar Mərkəzinin Avrasiya proqramının direktoru Zeyno Baran isə ABŞ-ın vitse-prezidentinin regiona səfərinin Gürcüstandakı proseslərdən əvvəl planlaşdırıldığını deyir. Zeyno Baranın fikrincə, yüksəkrütbəli Amerika rəsmisi Bakıda və Tbilisidə Qərbin bu ölkələrin yanında olduğu mesajını verəcək.
Bəs Bakıda Amerika vitse-prezidentinin səfərindən nələr gözləyirlər? Politoloq Zəfər Quliyev deyir ki, Dik Çeyninin Azərbaycana gəlişi ya heç nə verməyəcək, ya da çox böyük əhəmiyyətə malik olacaq. Cənab Quliyev deyir ki, ABŞ indi ilk növbədə Azərbaycana təhlükəsizlik təminatı verməlidir. Çünki bu məsələləri həll etmədən heç bir enerji təhlükəsizliyi barədə danışmağa dəyməz.

 BBC

Mübariz Qurbanlı: ABŞ vitse-prezidentinin Azərbaycana səfəri regional təhlükəsizliyə müsbət təsir edəcək

Tapdıq Fərhadoğlunun “Yeni Azərbaycan” partiyasının icra katibinin müavini, politoloq Mübariz Qurbanlı ilə müsahibəsi - Yükləmək (MP3)
Tapdıq Fərhadoğlunun “Yeni Azərbaycan” partiyasının icra katibinin müavini, politoloq Mübariz Qurbanlı ilə müsahibəsi -  - (MP3)

 

    "Yeni Azərbaycan" partiyasının icra katibinin müavini politoloq Mübariz Qurbanlı hesab edir ki, ABŞ vitse-prezidenti Dik Çeyninin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında strateji müttəfiqliyin möhkəmlənməsinə, enerji daşıyıcılarının dünya bazarına təhlükəsiz çıxarılmasına və regional təhlükəsizliyə müsbət təsir göstərəcək.

   Politoloqun fikrincə, ABŞ - Azərbaycan əməkdaşlığı üçüncü dövlətə qarşı yönəlməyib. "Biz regionun bütün dövlətləri ilə əməkdaşlıq edirik. Bir çox layihələri birgə həyata keçiririk".

    M.Qurbanlı bildirib ki, Azərbaycan və ABŞ regionda son dövr baş vermiş problemləri, o cümlədən Gürcüstanda baş verən hadisələrlə bağlı fikir mübadiləsi aparacaq

Bush Gül'le Görüştü

Başkan Bush ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül  bir telefon görüşmesi yaptı. Bush ve Gül, görüşmelerinde Kafkaslardaki son gelişmeleri değerlendirdi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, iki lider Gürcistan ve Rusya arasında varılan ateşkes anlaşmasının maddelerine tam olarak uyulması gerektiğini vurguladılar. Başkan Bush ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, ayrıca, Türkiye - Ermenistan ilişkilerinin geliştirilmesi; Türkiye - Irak ilişkileri ve terörle mücadelede işbirliği konularını ele aldılar. İki lider, İran'ın uranyum zenginleştirme programını askıya almasının ve bunun doğrulanmasının önemine işaret etti.

Bush - Gül görüşmesinde, iki liderin, Kıbrıs'ta başlayan görüşmelere destek verdikleri de ifade edildi

VOA

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi pozub
 

Bakı-APA. Azərbaycan ərazilərinin bir hissəsini işğal altında saxlayan Ermənistan Silahlı Qüvvələri qoşunların təmas xəttində atəşkəs rejimini pozmaqda davam edirlər. Müdafiə Nazirliyindən APA-ya verilən məlumata görə, Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri sentyabrın 3-də saat 01.45-dən 02.25-dək Ermənistan Respublikası Berd rayonu Çinari kəndi ərazisindəki mövqelərindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Tovuz rayonunun adsız yüksəkliklərində və Koxa Nəbi kəndi ərazisində yerləşən mövqelərini, sentyabrın 2-də saat 08.20-dən 08.30-dək Xocavənd rayonunun Kuropatkino kəndi yaxınlığında yerləşən mövqelərdən, sentyabrın 3-də saat 04.55-dən 05.10-dək Ağdam rayonun Mərzili kəndi və Füzuli rayonun Qorqan kəndi yaxınlığında yerləşən mövqelərdən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin üzbəüz mövqelərini avtomat və pulemyotlardan atəşə tutub. Bütün hallarda düşmən cavab atəşilə susdurulub, itki yoxdur.

APA

Ermənilər Türkiyə və Azərbaycana qarşı düşmən münasibətlərini dəyişməyiblər"

Yeganə Mehdibəyli: "Əminəm ki, Türkiyənin indiki hökuməti atdığı addımlara görə böyük qınaqla üz-üzə qalacaq"
Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan səfərə xeyir-duasını versə də, xarici işlər naziri Ali Babacan turnenin baş tutacağını söyləsə də, prezident Abdulla Gül hələ də sentyabrın 6-da futbol oyununa baxmaq üçün İrəvana getməsinə qəti qərar vermədiyini söyləyir. Türkiyədə və Azərbaycanda siyasi qüvvələrin, ictimaiyyətin sərt təpkisi davam edir. Türkiyədə ana müxalifət partiyasının - CHP-nin sədri Dəniz Baykal AKP hökumətini "Azərbaycana zərər verəcək hər hərəkətdən uzaq durmağa" çağırıb. MHP lideri Dövlət Baxçalı da yazılı açıqlama yayaraq sərt bir dildə Abdulla Gülün İrəvana mümkün səfərini qınayıb, onu belə addım atmamağa çağırıb.
BAXCP sədri Qüdrət Həsənquliyev də Abdulla Gülün İrəvana səfərini birmənalı pisləyir.

Ramiz Mikayıloğlu

Millət vəkilinin sözlərinə görə, ola bilsin ki, Ankara Bakının razılığını alıb: "Amma hər halda Türkiyə belə bir təkliflə çıxış etməməliydi. Əvvala, ermənilər Türkiyəni "soyqırım" kimi bəşəri cinayətdə ittiham edirlər. Bunun müqabilində də birgə futbola baxmağa çağırırlar. Bu, dost ölkəyə yaraşmayan hərəkətdir. Məncə, Türkiyə ictimaiyyəti növbəti seçkilərdə buna münasibət bildirəcək. Əminəm ki, Türkiyənin indiki hakimiyyəti atdığı addımlara görə böyük qınaqla üz-üzə qalacaq".
Qarabağ Azadlıq Təşkilatının sədri Akif Nağı da Türkiyə prezidentinə məktub yazıb və onun bu səfərinin Azərbaycanın milli maraqlarına ciddi zərbə vuracağını bildirib.
Ermənilər isə öz riyakarlıqlarından qalmırlar. Dünəndən Milli Akademiyanın Erməni Genosidi Muzeyində "1915-ci ilə qədər Osmanlı imperiyasında erməni idman kulubları və futbol komandaları" adlanan sərgi açılıb. Sərgi sentyabırn 15-dək davam edəcək. Qeyd edək ki, Türkiyə 1993-cü ildən Ermənistanla diplomatik əlaqələri kəsib, sərhədləri bağlayıb. Səbəb kimi Ermənistanın Türkiyəyə qarşı ərazi və "soyqırım" iddiaları, Azərbaycan torpaqlrının işğalı göstərilib. AKP dövründə bu ölkəylə hava sərhədləri açılıb, Ermənistan vətəndaşları işləmək üçün Türkiyəyə gedə bilirlər. İndi isə İrəvanın əsas məqsədi quru sərhədlərinin açılmasına nail olmaqdır. Çünki Gürcüstan və İran yolları həm təbii baxımdan əlverişsizdir, dağlardan keçir, həm də regiondakı durum bu yolların da işləkliyini təhlükə altında qoyur. Məsələn, İran Qərbin ciddi iqtisadi sanksiyalarıyla üzləşib, hər an ABŞ və İsrail tərəfindən bombalanması mümkündür. Yüklərin 70 faizinin daşındığı Gürcüstanla Ermənistanın ən yaxın müttəfiqi Rusiya arasında isə vəziyyət son dövrlər gərginləşib. Rus qırıcılarının Gümrüdəki hərbi bazadan qalxaraq Gürcüstanı bombalaması da Tiflisi ciddi narazı salıb. Düzdür, hazırda rus əsgərləri Ermənistana gedən yükləri buraxır, gürcülər də yüklərin daşınmasına problem yaratmırlar. Amma vəziyyətin uzun müddət belə davam edəcəyi ağlabatan görünmür. Tiflisin Moskvayla diplomatik əlaqələri kəsməyə qərar verməsi gec-tez Ermənistana yükdaşımalara da ciddi təsirini göstərəcək.
Məhz belə bir durumda Türkiyə prezidentinin İrəvana getmək istəməsi, AKP hökumətinin ciddi-cəhdlə bunun reallaşmasına çalışması narahatlıq doğurmaya bilməz. Çünki bu, sıradan səfər olmayacaq. Diplomatik əlaqələrin bərpası anlamına gələcək. Sonrakı mərhələdə isə sərhədlərin açılması gündəmə çıxacaq. Ermənistanın Türkiyəyə qarşı ərazi "soyqırım" iddialarından, Azərbaycanın torpaqlarını işğal siyasətini davam etdirməkdən əl çəkmədiyi halda sərhədlərin açılmasının nəyə gətirib çıxaracağını da proqnozlaşdırmaq çətin deyil. Blokada təhlükəsindən qurtulan Ermənistanın iddiaları daha da artacaq. Yeri gəlmişkən, Qərbdə, o cümlədən Türkiyədə belə fikirlərə də rast gəlinir ki, guya iqtisadi əlaqələr Ermənistanın aqressivliyini zəiflədəcək və İrəvan iddialarından zaman-zaman geri çəkiləcək. Ancaq yaxın keçmişin təcrübəsi bu iddiaların əsassızlığını sübutlayır. Məsələn, bir zaman Bakı-Tiflis-Ceyhan neft, Bakı-Tiflis-Ərzurum qaz kimi strateji kəmərlərin Ermənistan ərazisindən keçməsi gündəmdə olub. Lakin işğalçı ölkə bunların müqabilində belə Azərbaycan torpaqlarının işğalından əl çəkməklə razılaşmayıb. O da bəllidir ki, AKP-nin hakimiyyətə gəldiyi gündən Azərbaycanda və Türkiyədə bu siyasi qüvvənin Qərbin tövsiyələriylə Ermənistanla quru sərhədləri açacağı ilə bağlı həmişə narahatlıq olub, müxtəlif vaxtlarda bəyanatlar səslənib. İndi də ən acınacaqlısı odur ki, məhz Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxilə etdiyi bir dövrdə Qafqaz Sabitlik və Əməkdaşlıq Platforması ideyasını gündəmə gətirib. Bu da İrəvanın diplomatik əlaqələrin bərpası, sərhədlərin açılması yönündə ümidlərini artırıb.
Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz BAXCP-nin Mərkəzi Nəzarət Təftiş Komissiyasının (MNTK) sədri Yeganə Mehdibəyli da Abdulla Gülün səfərini pisləyir və yanlış addım sayır. Onun sözlərinə görə, ermənilər ötən dövr ərzində Türkiyə və Azərbaycana düşmən münasibətlərini dəyişməyiblər və iddialarını davam etdirirlər. Digər tərəfdən, ABŞ, Avropa Birliyi, o cümlədən Azərbaycanı istməyən qüvvələr daim Ankaranın Ermənistanla sərhədləri açmasını gündəmə gətiriblər. AKP hökumətinin son addımlarında da bu "tövsiyyələr" önəmli rol oynayır. Yeganə Mehdibəyli də hesab edir ki, sərhədlərin açılması, iqtisadi əlaqələrin qurulmasından sonra ermənilərin iddialarından geri çəkiləcəklərini düşünmək sadəlövlükdür. Məsələ həm də ondadır ki, Ermənistan müstəqil dövlət deyil, regionda Rusiyanın forpostu rolunu oynayır. Moskvanın isə regionla bağlı maraqlarının Azərbaycan və Türkiyənin mənafeyinə zidd olduğu bəllidir. O, az əvvəl baş verən bir olayı da xatırlatdı. Söhbət Türkiyə və Ermənistanın gənclərdən ibarət milli komandaları İrəvanda qarşılaşarkən ermənilərin Türkiyənin İstiqlal Marşını fitə basmasından gedir: "Erməni xarakteri, xisləti dəyişməzdir və Abdulla Gülün də belə biabırçı olayla rastlaşacağı istisna sayılmamalıdır. Türkiyə dövləti üçün bu, qürurunu təhlükə altına qoymaq anlamını verir". Yeganə Mehdibəyli Gülün səfərinin Türkiyə və Azərbaycan üçün heç bir müsbət nəticə verməyəcəyinə əmindir: "Yaxşı olardı ki, Ankara Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsi, qaçqınlarımızın torpaqlarına qayıtmasıyla bağlı neytarl bir ərazidə Ermənistan rəhbərliyilə görüşə üstünlük verəydi. Çox təəssüf ki, arxasında siyasət, həm də bizim arzulamadığımız siyasət duran futbol oyunu bir bəhanə olub. Təssüf ki, yuxarıda da dediyim kimi, ABŞ-ın, Avropa Birliyinin, erməni lobbisinin təzyiqləri altında Abdulla Gül İrəvana futbol oyununa baxmağa gedir. Abdulla Gülün İrəvana futbol oyununa baxmağa getməsi Türkiyəyə şərəf gətirən bir hərəkət deyil, yəqin ki, bu gedişlə Türkiyə-Ermənistan sərhədləri də açılar

XALQ CƏBHƏSİ

	Savaş nedeniyle binlerce insan yerlerinden edildi

 

Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan savaş nedeniyle binlerce kişi yerlerinden edildi.

Birleşmiş Milletler dört binden fazla Gürcü vatandaşının evlerinden ayrılmak zorunda kalarak, kamplarda veya yakınlarının evlerinde yaşamaya başladığını duyurdu.

Birleşmiş Milletler ayrıca, Güney Osetya'lı silahlı milislerin Güney Osetya'daki Gürcü köylülerini, bölgeyi terketmeye zorladıklarını belirtti.

Yerlerinden edilen bazı Gürcüler, Rus askerlerinin, evlerinde dönmelerine izin vermemesinden şikayetçi olduklarını söylüyorlar.

Birleşmiş Milletler'de göçmenlerin çoğunun, Güney Osetya ile Gori sınırında oluşturulan 'tampon bölge' den geldiklerini belirtiyor.

Güney Osetya'da çatışma öncesi yaşayan Gürcü sayısının 14 bin ila 28 bin arasında olduğu tahmin ediliyor.

Gürcistan ile Rusya arasındaki savaş, Gürcistan'ın ayrılıkçı Güney Osetya bölgesine askeri müdahalesi üzerine başlamıştı.

Gürcistan, Güney Osetya ile anlaşmalarını iptal etti

Bu arada, Gürcistan, tek yanlı bağımsızlığını ilan eden ve Rusya tarafından tanınan Güney Osetya ile bugüne kadar olan tüm anlaşmaları iptal ettiğini belirtti.

Gürcistan'ın yeniden bütünleştirmeden sorumlu Devlet Bakanı Temur Yakobaşvili, yaptığı açıklamada, Güney Osetya ile sorunların barışçıl çözümüne ilişkin bugüne kadar yaptıkları tüm anlaşma ve bu konuyla ilgili faaliyetlere son verdiklerini kaydetti.

Yakobaşvili, Fransa'nın ara buluculuğunda imzalanan 6 maddelik ateşkes anlaşmasına tam olarak uyulmasını istediklerini ve bu anlaşmaya uygun barış planını desteklediklerini ifade etti.

Güney Osetya'daki çatışmalar başlamadan önce bölgede güvenlik ve istikrarın korunması amacıyla Ruslar, Gürcüler ve Osetlerden oluşan barış güçleri görev yapıyordu

BBC

NATO gəmilərinin Qara dənizə gəlişinə Rusiya cavabı

	Vladimir Putin

O, sual edib ki, "niyə Amerika Gürcüstana humanitar yardımı ticarət gəmilərində yox, hərbi gəmilərdə göndərib?"

Cənab Putin deyib ki, "Rusiya bütün bunlara sakit və isterikasız reaksiya verəcək".

Bu arada isə Prezident Dmitri Medveyev Avropa Birlyinin Rusiyaya Gürcütsna hərbi müdaxilə etdtiyi üçün sanksiyalar tətbiq edilməsinə etirazını alqışlayıb.

BBC