ناظران حقوق بشر میگویند شماری چند از فعالان حقوق بشر آذربایجانیهای ایران هنوز در زندانهای جمهوری اسلامی ایران در بند هستند. فاخته زمانی، رئیس سازمان دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان در ایران عباس لسانی را به عنوان یک نمونه از این زندانیان نام میبرد.

خانم زمانی میگوید: "لسانی، که یکی از فعالان زبده آذربایجانیهای ایران است، از سال ۲۰۰۶ در اردبیل زندانی شده است. وی علاوه بر تحمل پنجاه ضربه شلاق، باید به مدت دوازده ماه اضافی در زندان اهر بسر برد. او چندین نامه سرگشاده در اعتراض به رفتار غیر قانونی مقامات زندان، و نقض حقوق او و دیگر فعالان سیاسی بوسیله این مقامات نوشته است.

آقای لسانی چندین بار به مدتهای طولانی در اعتراض به رفتار غیر انسانی مقامات ایران دست به اعتصاب غذا زده است؛ و خانم زمانی میگوید زندگی آقای لسانی در معرض خطر است." خانم زمانی در ادامه سخنان خود در مورد آقای لسانی میگوید: "در نتیجه اعتصاب غذاهای دراز مدت، آقای لسانی دچار ناراحتیهای جسمی شده است. ما گزارشهایی داریم حاکی از اینکه شکنجه هایی که از سوی مقامات زندان نسبت به او اعمال میشود از شلاق زدنهای وحشیانه، که در ایران معمول است، فراتر رفته است."

آذربایجانیهای دیگری که بخاطرفعالیتهای حقوق بشر به زندان افتاده اند، بهروز صفری و همسرش لیلا، سعید متین پور، و برادرش علیرضا، ایلغار مرندی، جلیل غنی لو، محمد نورستی ، میر قاسم سیدین زاده و عبدالله عباسی جوان هستند. بستگان سعید متین پور و عبدالله جوان میگویند به دلیل بدرفتاری در زندان، وضع مزاجی هر دو نفر وخیم است.

صالح کامرانی، وکیل حقوق بشر نیز هنوز در زندان اوین بسر میبرد. سازمان عفو بین الملل میگوید آقای کامرانی "تنها بخاطر فعالیتهای شغلی خود که دفاع از حقوق آذریها و دیگران و نیز پشتیبانی از اعطای حقوق بیشتر به جامعه آذربایجانیهای ایران است به زندان افتاده است."

اوایل سال جاری مسیحی ، شان مک کورمک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا بار دیگر از ایران خواست "سرکوب سازمان یافته شهروندان ایرانی را متوقف کند، در رفتار با مردم ایران موازین حقوق بشر را رعایت کند ، و همه کسانی را که بخاطر دفاع از حقوق خود به زندان افتاده اند آزاد سازد."